Wie aan composiet denkt, denkt aan de jacht- en scheepsbouw. Composieten worden al lange tijd en op grote schaal toegepast in schepen en jachten. Ook in de offshore-industrie is steeds meer composiet te vinden. Licht van gewicht en bestand tegen weer en wind bewegen composietproducten als een vis in het (zee)water.

Kunststof composieten kunnen zeer hoge belastingen aan en hebben tegelijkertijd een laag gewicht. Daardoor is het mogelijk jachten en schepen te ontwerpen met zowel een laag zwaartepunt als ijzersterke constructies. Het gevolg is: veilige schepen met een lange levensduur. De vormvastheid en stijfheid van het vaartuig wordt vaak verkregen door een sandwichconstructie van romp en dek. Dwarsschotten en interieuronderdelen verlijmd in de romp verhogen de stijfheid van het schip nog verder. De schepen uit composiet hebben bovendien goede vaareigenschappen, omdat de vormvrijheid van het materiaal een goede stroomlijning mogelijk maakt. Niet onbelangrijk hierbij is dat composiet ongevoelig is voor (zee)water en is bestand tegen extreme weersomstandigheden. Het materiaal vergt bovendien nauwelijks onderhoud: het kent bijvoorbeeld geen roest, corrosie, osmose of elektrolyse. In de offshore-industrie worden composieten ingezet voor pijpen en tanks, railingen, helikopterdekken, accommodatie of voor zogenoemde ‘cover for subsea wells’.

Gemaakt voor het water:

• weer- en waterbestendigheid
• corrosievrij
• grote sterkte
• licht van gewicht
• geen onderhoud
• vrije vormgeving
• lange levensduur
• UV-bestendig

Voorbeeld Krachtige reddingsboot

Reddingsboten moeten een snelheid van minimaal 32 knopen (ruim 57 km/uur) kunnen halen en tevens bestand zijn tegen de zware klappen die gemaakt worden bij het varen door hoge golven. Ook mag een vrije val van drie meter hoogte geen probleem zijn. Bij de keuze van een nieuwe boot voor reddingsoperaties op de Oosterschelde is gekozen voor een composieten reddingsboot: de SAR 903. Bij het ontwerp lag het accent vooral op het vinden van een goed compromis tussen het gewicht en de sterkte van de constructie. Het resultaat: een sandwichromp, verstevigd door een kielbalk en twee langsverstijvers waaraan de beide motoren zijn bevestigd. Ook in dwarsscheepse richting zijn verstijvers aangebracht, evenals spanten die romp en dek met elkaar verbinden. Om het verlies aan torsiestijfheid door de grote luiken in het dek te verminderen, kunnen deze met speciale klemmen worden vastgezet.

Verbetering (product)ie

Sinds eind jaren negentig wordt op grote schaal de geslotenmal-techniek (ook wel vacuümharsinjectie genoemd) toegepast bij het vervaardigen van scheepsrompen. In eerste instantie vormde de arbo- en milieuwetgeving de aanleiding voor deze overstap, maar de techniek bood zoveel voordelen dat het inmiddels breed is geïmplementeerd. Met de geslotenmaltechniek ontstond niet alleen een aanzienlijk lagere styreenemissie, er kwam ook minder afval vrij en de er was sprake van een kwaliteitsverbetering.

Preventie

Composietmaterialen zijn sterk en hebben een laag gewicht, zodat er weinig materiaal nodig is om toch een solide product te maken. Composiet scoort dan ook hoog op preventie. Materiaal dat niet wordt gebruikt, komt immers niet in de afvalfase terecht. Het lichte gewicht heeft bovendien tot gevolg dat er minder benzine nodig is voor het varen.

Klaar voor gebruik

Composietproducten zijn direct klaar voor gebruik, een oppervlaktebehandeling is niet nodig. Daarmee steekt composiet gunstig af ten opzichte van andere materialen. De lange levensduur in combinatie met het onderhoudsvrije karakter, komt eveneens het milieu ten goede.

Afvalfase

Na het gebruik van de composietproducten kan het materiaal worden ingezet als energiebron bij verbranding. Het  composietmateriaal wordt ook steeds vaker geshredderd en als vulstof hergebruikt.

Vissersschepen

Al in een vroeg stadium onderkende men het voordeel van composieten voor vissersvaartuigen. De conservatieve visserswereld in het westen ging niet over op het gebruik van deze schepen, maar in het Verre Oosten en landen op het Amerikaanse continent deden dat wel. In groten getale. Naar schatting bestaat zestig procent van de vissersschepen in deze contreien uit composiet, in absoluut aantallen 240.000. De vissersschepen zijn in vele varianten te vinden met een maximale lengte van zo’n 45 meter (vergelijkbare grootte als van een mijnenveger).

Integraal interieur

Het zeventien meter lange zeiljacht Kommer Damen heeft een casco van composiet. Bij de productie van het casco is gebruik gemaakt van ultramoderne technieken zoals 3Dmodelling voor de mal, en vacuüminjectie voor de productie van romp, dek en de interne structuur. Het zeiljacht heeft bovendien interieurvoorzieningen die integraal uit composietmateriaal zijn gemaakt.

Download de VKCN Factsheets over composieten.