Preventief onderhoud

Het doel van preventief onderhoud is te voorkomen dat een constructie zijn functie niet meer betrouwbaar of volledig kan vervullen door aantasting die in de tijd optreedt. Naast technische aspecten kan dit bijvoorbeeld ook het vervullen van een esthetische functie betreffen.

Preventief onderhoud betreft activiteiten die tijdens de levensduur worden uitgevoerd om bijvoorbeeld slijtage, erosie, chemische aantasting, verdroging, vervuiling, enz. te voorkomen of te vertragen.

Preventief onderhoud aan kunststofconstructies is in principe beperkt tot handelingen aan het oppervlak van de constructie. Dit betreft reinigen, poetsen, polijsten en beschermen (coaten). Niet alle vormen van aantasting in de tijd zijn door onderhoud te vertragen of te voorkomen.
De noodzaak van onderhoud wordt bepaald door de functie die de constructie moet vervullen in combina-
tie met het ontwerp en de gebruikscondities. Het benodigde onderhoud is per constructie verschillend en wordt door de producent of de ontwerper vaak vastgelegd in een onderhoudsrichtlijn.
Sommige constructies zijn zo ontworpen dat geen onderhoud nodig is, bijvoorbeeld door een dikke gelcoat toe te passen, zoals op een windmolenblad.
Windmolenbladen worden blootgesteld aan weersinvloeden (temperatuur, vocht, erosie) en zonlicht (UV, temperatuur). De gelcoat zal hierdoor aangetast worden, verkrijten en door erosie van de wind vervolgens geleidelijk dunner worden. De invloed van regen en wind is door poetsen te vertragen. De snelheid van verkrijten is te vertragen door de verweerde toplaag periodiek te verwijderen door polijsten. De invloed van temperatuur en UV zijn echter niet wezenlijk door onderhoud te beïnvloeden.

Preventief onderhoud beperkt zich tot de volgende activiteiten:

Reinigen
Het oppervlak van kunststof draagconstructies kan worden gereinigd met water of een zeep-oplossing en een borstel of spons. Hogedrukreinigers kunnen uitsluitend worden toege-
past op dikwandige laminaten met een goed gehechte en intacte gelcoat. Hogedrukreinigers kunnen in dunwandige laminaten en sandwichconstructies schade aan het laminaat en het kernmateriaal veroorzaken.

Een bijzonder geval is het verwijderen van biologische aangroei zoals mosselen, kokkels, enz. Soms zijn hierbij mechanische hulpmiddelen noodzakelijk. Pas hierbij op dat het onderliggende laminaat niet wordt beschadigd door bijvoorbeeld snijdende bewerkingen.

Wees zeer voorzichtig met oplosmiddelen. Sommige oplosmiddelen, zoals aceton, kunnen ernstige schade aan de gelcoat of het laminaat veroorzaken. Epoxy- en polyesterharsen zijn in het algemeen goed bestand tegen organische oplosmiddelen zoals terpentine of wasbenzine. Gebruik oplosmiddelen spaarzaam en veeg het oppervlak schoon met een droge doek.

Poetsen en polijsten van een gecoat oppervlak
Poetsen heeft meestal tot doel het oppervlak te reinigen en de aanhechting van vuil te verminderen of te voorkomen, het aflopen van water te bevorderen of de glans van het oppervlak te behouden. Een was kan zonder problemen worden toegepast. Pas op met siliconenhoudende poetsmiddelen, aangezien siliconen later problemen kunnen geven met de hechting bij reparaties.

Polijsten heeft meestal tot doel het verweerde oppervlak van een gelcoat te verwijderen, oppervlakkige krassen te verwijderen en weer een glad glanzend oppervlak te verkrijgen.
Door het verwijderen van krassen en andere kleine defecten in de gelcoat wordt de kans op het ontstaan van kleine scheurtjes in de gelcoat aanzienlijk verminderd. Dit is van belang voor de levensduur van de constructie, aangezien scheurtjes in de gelcoat kunnen uitgroeien tot scheurtjes in het laminaat.

Aanhalen boutverbindingen
Onder voortdurende belasting of vervorming treedt in kunststoffen kruip of relaxatie op. In het geval van boutverbindingen zal dit op termijn leiden tot het ovaal worden van de boutgaten en het verdwijnen van voorspanning op de bout.
Een boutverbinding in vezelversterkte draagconstructies zal om deze reden veelal worden ontworpen op het doorleiden van de belasting op vlaktedruk in de gatrand. Relaxatie van de voorspankracht is dan dus meestal geen probleem.

In sommige gevallen worden bouten op trek belast en kan kruip of relaxatie leiden tot losliggende verbindingsdelen. In dat geval moet een boutverbinding periodiek worden aangehaald. Raadpleeg hiervoor de onderhoudsrichtlijn bij de constructie of neem contact op met de producent/ontwerper.